Malpraktis Davasında Arabuluculuk Zorunlu mu?
Malpraktis davaları, tıbbi uygulama hatalarına karşı açılan ve sıklıkla hem hastaları hem de hekimleri yakından ilgilendiren hukuki süreçlerdir. Son yıllarda, anlaşmazlıkların mahkemeye taşınmadan önce arabuluculuk yoluyla çözülmesi yasal düzenlemelerle desteklenmektedir. Peki, malpraktis davalarında arabuluculuk süreci zorunlu mu? Bu yazıda, sağlık hukuku çerçevesinde bu sorunun cevabını, güncel mevzuata ve Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre açıklıyoruz.
Arabuluculuğun Hukuki Çerçevesi
Arabuluculuk, taraflar arasında çıkan özel hukuk uyuşmazlıklarının, tarafsız bir arabulucu desteğiyle çözülmesine imkân veren alternatif bir çözüm yoludur. 2018 yılında yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile birlikte, belirli davalarda arabuluculuk dava şartı olarak düzenlenmiştir. Ancak arabuluculuğun uygulanacağı dava türleri ve kapsamı kanunlarla sınırlandırılmıştır.
Malpraktis Davalarında Davacı ve Davalı Kimlerdir?
Malpraktis davalarında genellikle davacı, tıbbi hatadan zarar gören hasta veya hasta yakını; davalı ise hekim, özel hastane veya ilgili sağlık kuruluşu olur. Tazminat taleplerinde hekimler ya da sağlık kurumları, görevlerinin ifası sırasında iddia edilen kusurlu uygulamalar nedeniyle sorumlu tutulmaktadır.
Arabuluculuk Malpraktis Davalarında Zorunlu mu?
Türk Hukuku’nda tıbbi malpraktis nedeniyle açılan davalar, esas olarak iki başlıkta incelenmektedir:
- Özel Hastaneye veya Hekime Karşı Açılan Tazminat Davaları
- Kamu Hastanesi veya Devlete Karşı Açılan Tazminat Davaları
Hekime veya özel sağlık kuruluşlarına karşı açılan tazminat davaları, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 49. maddesi kapsamında haksız fiil hükümlerine tabidir. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve son yasal değişiklikler doğrultusunda, bu tür özel hukuk uyuşmazlıklarında arabuluculuk, dava şartıdır. Yani, öncelikle arabuluculuğa başvurulmadan doğrudan mahkemeye gidilememektedir. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere, arabuluculuğa başvurulmadan açılan tazminat davaları usulden reddedilebilmektedir.
Ancak, kamu hastaneleri veya devlete karşı açılan tam yargı davalarında doğrudan idare mahkemelerine başvurulmak zorunda olup, bu davalar arabuluculuk kapsamında değildir. Dolayısıyla kamu hastanesine ya da devlete karşı açılan malpraktis davalarında arabuluculuk zorunlu bir aşama değildir.
Dava Yolunda Süreç Nasıl İşler?
Özel hastane veya doktora karşı zarar gören hasta, dava açmadan önce zorunlu olarak arabuluculuğa başvurmakla yükümlüdür. Arabuluculuk görüşmeleri sonucunda uzlaşma sağlanamazsa, o zaman mahkemeye başvuru mümkün olur. Arabuluculuk tutanağı dava dosyasına eklenmediğinde hakim, davayı usulden reddedebilir. Bu bakımdan, arabuluculuk aşamasının atlanmaması son derece önemlidir.
Arabuluculuk Aşamalarında Hak ve Yükümlülükler
Arabuluculuk görüşmelerinde taraflar, sürecin tamamen gizlilik esasına göre yürütüldüğünü bilmelidir. Ulaşılan anlaşma, taraflar açısından bağlayıcıdır ve aynı konuda tekrar dava açılamaz. Eğer arabuluculukta çözüme ulaşılamazsa, arabulucunun düzenleyeceği son tutanak ile dava açmak mümkün olur.
Sonuç ve Değerlendirme
Malpraktis davalarında arabuluculuk, özel hukuk kapsamındaki tazminat talepleri için dava şartı olarak zorunludur. Kamu hastanelerine ya da devlete karşı açılan davalarda ise arabuluculuk gerekmez. Arabuluculuğun zorunlu olduğu davalarda, süreç red ile sonuçlanmaması için mutlaka arabuluculuk başvurusu yapılmalıdır. Hem hastalar hem de hekimler, bu sürecin hak kaybına yol açmaması için mevzuata uygun hareket etmelidir. Konuya ilişkin ayrıntılı bilgi ve hukuki destek için Sağlık Bakanlığı ve Yargıtay’ın yayımladığı duyuru ve içtihatlar takip edilebilir.
Anahtar Kelime : malpraktis arabuluculuk
