Sağlık hizmeti alırken karşılaşılan tıbbi uygulama hataları (malpraktis), hastalar için hem fiziksel hem de manevi olarak zorlayıcı bir süreçtir. Bu süreçte en çok merak edilen konulardan biri, tıbbi bir hata iddiasıyla dava açılırken sorumluluğun kime yöneltileceğidir. Özellikle özel bir sağlık kuruluşunda tedavi gören hastalar, “Sadece doktoru mu, yoksa hastaneyi de mi dava etmeliyim?” sorusunun cevabını aramaktadır. Bu yazı, özel hastane ve doktorun birlikte dava edilip edilemeyeceği konusunu hukuki temelleriyle açıklamayı ve taraflar için bir rehber sunmayı amaçlamaktadır.
Özel Hastane ve Doktorun Hukuki Sorumluluğunun Temelleri
Bir hastanın özel bir hastaneye başvurmasıyla birlikte, hasta ile hastane arasında hukuken “hastaneye kabul sözleşmesi” olarak adlandırılan bir sözleşme kurulmuş sayılır. Bu sözleşme, hastanenin sadece konaklama, yemek gibi otelcilik hizmetlerini değil, aynı zamanda tıbbi teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerini de uygun standartlarda sunma yükümlülüğünü kapsar. Hastane, bu yükümlülüklerini bünyesinde çalışan veya anlaşmalı olduğu hekimler ve diğer sağlık personeli aracılığıyla yerine getirir.
Bu noktada, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun ilgili hükümleri devreye girer. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, özel hastaneler “adam çalıştıranın sorumluluğu” ilkesi gereğince, bünyesinde görev yapan doktorların ve diğer personelin görevlerini ifa ederken hastaya verdikleri zararlardan dolayı sorumludur. Bu, hastanenin kusuru olmasa dahi, çalışanının kusurlu eyleminden sorumlu tutulabileceği anlamına gelen bir “kusursuz sorumluluk” halidir.
Müteselsil Sorumluluk (Birlikte Sorumluluk) Nedir?
Tıbbi uygulama hatası davalarında karşımıza çıkan en önemli kavramlardan biri “müteselsil sorumluluk”tur. Müteselsil sorumluluk, birden fazla kişinin aynı zarardan dolayı alacaklıya (hastaya) karşı her birinin ayrı ayrı sorumlu olması durumunu ifade eder. Hasta, zararının tamamının tazmini için dilerse sadece doktora, dilerse sadece hastaneye veya her ikisine birden dava açma hakkına sahiptir. Bu durum, hastanın tazminat hakkını güvence altına alan önemli bir hukuki mekanizmadır.
Hangi Durumlarda Hastane ve Doktor Birlikte Sorumlu Olur?
Uygulamada, özel hastanede gerçekleşen bir tıbbi hata nedeniyle hem hastaneye hem de ilgili hekime birlikte dava açılması sıkça görülen bir durumdur. Aşağıdaki durumlarda birlikte sorumluluk esası gündeme gelir:
- Doktorun Tıbbi Hatası (Malpraktis): Hekimin teşhis, tedavi veya ameliyat sırasında tıp biliminin standartlarına ve genel kabul görmüş kurallarına aykırı hareket etmesi, tecrübesizlik, dikkatsizlik veya ihmal göstermesi sonucu hastanın zarar görmesi durumudur. Bu durumda hekim doğrudan kusurlu eyleminden, hastane ise adam çalıştıran sıfatıyla sorumlu olur.
- Hastanenin Organizasyon Kusuru: Hastanenin tıbbi hizmet sunumu için gerekli olan altyapıyı, personeli, hijyen koşullarını veya teknik donanımı sağlamaması gibi durumlarda ortaya çıkan zararlardan hastane doğrudan sorumludur. Örneğin, yetersiz personel, bozuk bir tıbbi cihaz veya hijyen eksikliği nedeniyle hastanın zarar görmesi, hastanenin organizasyon kusurunu oluşturur.
- Aydınlatma Yükümlülüğünün İhlali: Yapılacak tıbbi müdahalenin riskleri, olası komplikasyonları ve alternatif tedavi yöntemleri hakkında hastanın yeterince bilgilendirilmemesi ve bu sebeple “bilgilendirilmiş onamının” usulüne uygun alınmaması durumunda hem hekim hem de hastane sorumlu tutulabilir.
Dava Süreci Nasıl İşler?
Özel hastanelerde sunulan sağlık hizmetleri, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında “tüketici işlemi” olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle, özel hastane ve/veya doktora karşı açılacak tazminat davalarında görevli mahkeme Tüketici Mahkemeleridir. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak bir dava şartıdır. Taraflar, uğranılan zarara göre maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabilirler. Davada, tıbbi uygulama hatasının olup olmadığı, Adli Tıp Kurumu veya üniversitelerin ilgili anabilim dallarından alınacak uzman bilirkişi raporları ile tespit edilir.
Hastalar ve Hekimler İçin Öneriler
Hastalar için; bir tıbbi hata şüphesi durumunda tüm tıbbi kayıtların (epikriz, tahlil sonuçları, röntgen vb.) birer kopyasını temin etmek, yaşanan süreci detaylı bir şekilde not almak ve bir sağlık hukuku avukatından profesyonel destek almak hak arama sürecini kolaylaştıracaktır.
Hekimler ve hastane yönetimleri için; hasta haklarına azami özen göstermek, aydınlatılmış onam prosedürlerini eksiksiz uygulamak, mesleki sorumluluk sigortalarını güncel tutmak ve tıbbi kayıtları düzenli olarak tutmak, olası hukuki uyuşmazlıkları önlemede ve mevcut davaları yönetmede kritik öneme sahiptir.
Sonuç olarak, özel bir hastanede meydana gelen tıbbi uygulama hatası nedeniyle hem hatayı yapan doktora hem de hizmeti sunan hastaneye karşı birlikte dava açılması hukuken mümkündür ve yaygın bir uygulamadır. Yargıtay’ın yerleşik kararları da bu yönde olup, hastane ve hekimin hastaya karşı ortaklaşa ve zincirleme (müteselsil) sorumlu olduğunu kabul etmektedir.
“`
Anahtar Kelime : hastanedoktoradavasi
