Özel hastanelerde sunulan sağlık hizmetleri sırasında, tıp ve sağlık bilimleri alanında eğitim gören stajyer öğrencilerin de rol alması sıkça karşılaşılan bir durumdur. Bu öğrenciler, eğitimlerinin bir parçası olarak, uzman hekimlerin gözetim ve denetimi altında pratik deneyim kazanırlar. Ancak bu süreçte stajyerin bir tıbbi hatası (malpraktis) sonucu hastanın zarar görmesi, karmaşık bir hukuki sorumluluk sorununu gündeme getirir. İzmir ve Türkiye genelinde bu gibi durumlarda sorumluluğun kime ait olduğu, hem hastalar hem de sağlık profesyonelleri için önemli bir konudur.
Stajyer Öğrencinin Hukuki Statüsü ve Sorumluluğu
Öncelikle belirtmek gerekir ki, stajyer öğrenci henüz mesleğini icra etme yetkisine sahip bir sağlık profesyoneli değildir. Tıp fakültesi, hemşirelik veya diğer sağlık bilimleri alanlarındaki öğrenciler, eğitimlerinin bir parçası olarak ve yasal düzenlemeler çerçevesinde hastanelerde bulunurlar. Bu öğrencilerin tek başlarına tıbbi müdahalede bulunma yetkileri yoktur; tüm eylemlerini bir uzman hekimin veya yetkili bir sağlık personelinin denetimi ve gözetimi altında gerçekleştirmeleri esastır.
Bu nedenle, stajyer öğrencinin doğrudan ve tek başına sorumlu tutulması genellikle mümkün değildir. Ancak bu durum, stajyerin tamamen sorumluluktan muaf olduğu anlamına gelmez. Stajyerin, kendisine verilen talimatlara uymaması, yetki sınırlarını aşması veya temel dikkat ve özen yükümlülüğünü ağır şekilde ihlal etmesi gibi durumlarda kişisel sorumluluğu gündeme gelebilir. Fakat hastanın muhatabı genellikle stajyerin kendisi olmaz.
Özel Hastanenin “Adam Çalıştıran” Olarak Sorumluluğu
Özel hastanede stajyerin neden olduğu zararlar konusunda ana sorumluluk, Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) “adam çalıştıranın sorumluluğu” ilkesi çerçevesinde özel hastane yönetimine aittir. TBK’nın 66. maddesi uyarınca işveren (adam çalıştıran), çalışanının işini yaptığı sırada üçüncü kişilere verdiği zararı gidermekle yükümlüdür.
Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da kabul edildiği üzere, özel hastane ile hasta arasındaki ilişki, genellikle bir vekalet sözleşmesi olarak kabul edilir. Hastane, bu sözleşme kapsamında sunduğu sağlık hizmetinin bir bütün olarak ve kusursuz bir şekilde yürütülmesinden sorumludur. Bu kapsamda hastane; hekim, hemşire, teknisyen ve stajyerler de dahil olmak üzere, hizmetin sunulmasında görev alan herkesin eylemlerinden dolayı hastaya karşı sorumludur.
Bu sorumluluk, kusursuz sorumluluk ilkesine dayanır. Yani, hastanın zarar görmesi durumunda, özel hastane yönetiminin bir kusuru olmasa dahi sorumlu tutulur. Hastanenin bu sorumluluktan kurtulabilmesi için, stajyeri seçerken, ona talimat verirken, gözetim ve denetimde bulunurken gerekli tüm özeni gösterdiğini ve zararın doğmasını engellemek için her türlü tedbiri aldığını ispatlaması gerekir ki bu, uygulamada oldukça zordur.
Sorumluluğun Dayanakları Nelerdir?
- Organizasyon Sorumluluğu: Özel hastane, sağlık hizmetini en doğru ve güvenli şekilde organize etmekle yükümlüdür. Stajyerlerin hangi işlemleri yapabileceği, kimin denetiminde çalışacağı, acil durumlarda kime başvuracağı gibi konuların net bir şekilde belirlenmesi gerekir. Bu organizasyondaki bir eksiklik, zarara yol açarsa hastane sorumlu olur.
- Denetim ve Gözetim Yükümlülüğü: Hastane yönetimi ve görevlendirdiği uzman hekimler, stajyer öğrencileri sürekli olarak denetlemek ve gözetmek zorundadır. Stajyerin tek başına hasta üzerinde riskli bir işlem yapmasına izin verilmesi, açık bir denetim ihmalidir.
- Güven Sorumluluğu: Hastalar, bir özel hastaneye başvurduklarında, o kurumun markasına ve kurumsal kimliğine güvenirler. Tedaviyi yapan kişinin stajyer mi yoksa uzman mı olduğunu ayırt etme veya bilme yükümlülükleri yoktur. Bu nedenle hastane, çatısı altında hizmet veren herkesin eyleminden sorumludur.
Denetleyen Hekimin Sorumluluğu
Stajyerin eylemlerinden dolayı özel hastane ile birlikte, stajyerin eğitiminden ve denetiminden sorumlu olan uzman hekimin de sorumluluğu doğabilir. Uzman hekim, stajyere yetkisi dışı bir görev vermişse, yaptığı işlemi yeterince denetlememişse veya gerekli talimatları eksik vermişse, ortaya çıkan zarardan dolayı hastanenin yanı sıra şahsen de sorumlu tutulabilir.
Sonuç ve Öneri
Özel bir hastanede stajyer bir öğrencinin tıbbi hatası sonucu zarar gören bir hasta, hakkını aramak için doğrudan özel hastane yönetimine karşı bir tazminat davası açma hakkına sahiptir. Sorumluluğun temel dayanağı, hastanenin adam çalıştıran ve sağlık hizmetini organize eden kurum sıfatıyla sahip olduğu kusursuz sorumluluk ilkesidir. Stajyer öğrencinin ve denetleyen hekimin kişisel sorumlulukları ise daha çok hastane ile aralarındaki iç ilişkiyi ilgilendirir ve hastanenin onlara rücu etme (yöneltme) hakkını doğurur. Bu tür durumlarda, sürecin karmaşıklığı nedeniyle sağlık hukuku alanında uzman bir avukattan profesyonel destek almak, hak kayıplarının önlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır.
“`
Anahtar Kelime : malpraktis
