Özel hastaneler, sundukları sağlık hizmetinin niteliği gereği, hastalarına karşı yüksek bir özen ve sorumluluk yükümlülüğü altındadır. Sağlık hizmeti alırken tıbbi bir hata veya ihmal sonucu zarara uğrayan hastaların, hem hekime hem de sağlık kuruluşuna karşı yasal yollara başvurma hakkı bulunmaktadır. Bu yazıda, özel hastanelerin kurumsal sorumluluğunun hukuki temelleri, dava süreci ve tazminat hakları ana hatlarıyla ele alınacaktır.
Özel Hastanelerin Hukuki Sorumluluğunun Temelleri
Özel hastanelerin sorumluluğu, birden fazla hukuki nedene dayanmaktadır. Hasta ile özel hastane arasında, hasta hastaneye başvurduğu anda “hastaneye kabul sözleşmesi” olarak adlandırılan bir sözleşme ilişkisi kurulur. Bu sözleşme, Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere, vekalet sözleşmesi hükümlerini de içeren karma nitelikte bir sözleşme olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle hastanenin sorumluluğu, temelde sözleşmesel bir sorumluluktur.
Kurumsal Sorumluluk (Organizasyon Sorumluluğu)
Özel hastaneler, sadece bünyesinde çalışan hekimlerin eylemlerinden değil, aynı zamanda sağlık hizmetinin sunumu için gerekli olan tüm organizasyonun düzgün işleyişinden de sorumludur. Bu kavrama organizasyon sorumluluğu denir. Bu sorumluluk kapsamına şunlar girmektedir:
- Yeterli ve nitelikli sağlık personelini istihdam etmek.
- Gerekli tıbbi cihaz ve donanımı güncel ve çalışır durumda bulundurmak.
- Hijyen ve sterilizasyon kurallarına uymak.
- Acil durumlar için gerekli önlemleri almak ve acil servis hizmetlerini aksatmamak.
- Farklı uzmanlık alanlarındaki hekimlerin iş birliği içinde çalışmasını (konsültasyon) sağlamak.
Hastane yönetiminin bu alanlarda bir ihmali veya kusuru nedeniyle hasta zarar görürse, hekimin kişisel bir hatası olmasa dahi doğrudan hastanenin kurumsal sorumluluğu doğar.
Adam Çalıştıranın Sorumluluğu
Hukukumuzda 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun ilgili maddeleri uyarınca, bir kişiyi çalıştıran (işveren), çalışanının işini görürken başkalarına verdiği zararlardan sorumludur. Bu ilkeye adam çalıştıranın sorumluluğu denir. Özel hastaneler de bünyelerinde çalışan doktor, hemşire, teknisyen gibi tüm sağlık personelinin tıbbi uygulama hatalarından (malpraktis) dolayı bu prensip gereği müteselsilen, yani hekimle birlikte sorumlu tutulur. Yargıtay kararlarına göre, hastane bu sorumluluktan kurtulmak için personeli seçerken, eğitirken ve denetlerken gerekli tüm özeni gösterdiğini ispatlamak zorundadır.
Tıbbi Hata (Malpraktis) Durumunda Dava Yolu
Özel bir hastanede sunulan sağlık hizmeti sırasında tıbbi bir hata (malpraktis) nedeniyle zarar gören hasta veya hasta yakınları, maddi ve manevi tazminat talebiyle dava açabilirler. Tıbbi uygulama hatası; bilgisizlik, deneyimsizlik veya ilgisizlik nedeniyle hastanın zarar görmesi olarak tanımlanabilir. Dava süreci genel olarak şu adımları içerir:
- Delillerin Toplanması: Hastaya ait tüm tıbbi kayıtların (epikriz, ameliyat notları, tahlil sonuçları vb.) eksiksiz bir kopyasının hastaneden temin edilmesi gerekir. Hasta Hakları Yönetmeliği uyarınca her hasta kendi tıbbi kayıtlarını inceleme ve bir suretini alma hakkına sahiptir.
- Uzman Görüşü Alınması: Dava açmadan önce, yaşanan olayın bir tıbbi hata olup olmadığının tespiti için bağımsız bir uzman hekimden veya Adli Tıp Kurumu’ndan rapor alınması faydalı olacaktır.
- Davanın Açılması: Özel hastanelere ve doktorlarına karşı açılacak tazminat davalarında görevli mahkeme, genellikle Tüketici Mahkemeleridir. Dava, hem hatayı yapan hekime hem de özel hastane işletmesine karşı birlikte açılabilir.
Tazminat Kapsamı Nelerdir?
Açılacak davada, uğranılan zarara göre maddi ve manevi tazminat talep edilebilir.
- Maddi Tazminat: Hatalı tedavi nedeniyle yapılan tüm ek tedavi masrafları, ilaç giderleri, hastane ve refakatçi masrafları, çalışma gücü kaybından doğan kazanç kayıpları ve hastanın vefatı halinde ise yakınlarının destekten yoksun kalma tazminatı gibi kalemleri kapsar.
- Manevi Tazminat: Hastanın, hatalı tıbbi müdahale nedeniyle yaşadığı acı, elem, ıstırap ve ruhsal çöküntü için talep edilen tazminattır. Manevi tazminatın miktarı, olayın niteliği ve hastanın yaşadığı mağduriyetin boyutuna göre hakim tarafından takdir edilir.
Sonuç olarak, özel hastaneler verdikleri sağlık hizmetinin her aşamasından sorumludur. Bir ihmal veya hata sonucu zarar gören hastaların, haklarını yasal yollarla aramaları ve uğradıkları zararın tazminini talep etmeleri mümkündür.
Anahtar Kelime : ozel hastane sorumlulugu
