Tıbbi uygulama sırasında bir hata veya ihmal yaşandığını düşünen hastalar ya da hasta yakınları için hekimi ilgili tabip odasına şikayet etme hakkı, önemli bir hukuki yoldur. Bu süreç, sadece hekimin mesleki açıdan denetlenmesini sağlamakla kalmaz, aynı zamanda yürütülecek olası bir tazminat davası için de önemli veriler sunabilir. Hem hekimler hem de hastalar için bu sürecin nasıl işlediğini, olası yaptırımları ve bir dava üzerindeki etkilerini bilmek kritik öneme sahiptir.
Tabip Odasına Şikayet ve Disiplin Soruşturmasının Başlaması
Hasta veya hasta yakınları, hekimin mesleki kusuru (malpraktis) veya etik ilkelere aykırı davrandığı iddiasıyla, hekimin bağlı bulunduğu ildeki tabip odasına bir dilekçe ile başvurabilir. Bu başvuru üzerine tabip odası yönetim kurulu, şikayeti ön incelemeye alır. İddiaların ciddi bulunması ve değerlendirme gerektirmesi halinde, yönetim kurulu bir soruşturma açılmasına karar verir. Soruşturma yürütmek üzere genellikle oda üyelerinden bir veya birkaç hekim “soruşturmacı” olarak atanır. Soruşturmacı, şikayete konu olan olayın tüm yönlerini araştırmakla, delilleri toplamakla ve tarafların ifadelerine başvurmakla yükümlüdür.
Disiplin Soruşturması Aşamaları
Disiplin süreci, şikayetin yapılmasıyla başlayıp kesin bir karar verilinceye kadar devam eden çok aşamalı bir yapıya sahiptir. Süreç genel hatlarıyla şu şekilde işler:
- Ön İnceleme ve Soruşturmacı Atanması: Yönetim kurulu şikayeti değerlendirir ve soruşturma açılmasına karar verirse bir soruşturmacı görevlendirir.
- Delillerin Toplanması ve Savunma Hakkı: Soruşturmacı, tıbbi kayıtlar, tanık ifadeleri gibi lehte ve aleyhteki tüm kanıtları toplar. Hakkında soruşturma yürütülen hekime suçlamalar yazılı olarak bildirilir ve savunmasını yapması için süre tanınır.
- Soruşturma Raporu (Fezleke): Soruşturmacı, topladığı deliller ve edindiği kanaat doğrultusunda bir rapor (fezleke) hazırlar ve yönetim kuruluna sunar. Bu raporda, hekimin kusurlu olup olmadığına ve eğer kusurlu ise hangi disiplin cezasının uygulanması gerektiğine dair görüş bildirilir, ancak bu görüş kurullar için bağlayıcı değildir.
- Onur Kurulu Kararı: Yönetim kurulu, dosyayı karar verilmek üzere Tabip Odası Onur Kurulu’na sevk eder. Onur Kurulu, dosyayı inceleyerek hekim hakkında bir disiplin cezasına hükmedebilir veya ceza verilmesine yer olmadığına karar verebilir.
- İtiraz Süreci: Verilen karara karşı, kararın tebliğinden itibaren ilgili hekim veya şikayetçi tarafından Türk Tabipleri Birliği (TTB) Yüksek Onur Kurulu’na itiraz edilebilir. Yüksek Onur Kurulu’nun kararları ise nihai disiplin kararı niteliğindedir ancak bu kararlara karşı idari yargıda iptal davası açma hakkı saklıdır.
Olası Disiplin Yaptırımları
Türk Tabipleri Birliği Disiplin Yönetmeliği’ne göre, hekimin eyleminin niteliğine göre çeşitli yaptırımlar uygulanabilir. Bu yaptırımlar, kusurun ağırlığına göre kademeli olarak belirlenmiştir:
- Uyarma: Hekime mesleki davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazılı olarak bildirilmesidir. Hasta haklarına saygı göstermemek veya kayıtları usulüne uygun tutmamak gibi fiiller bu cezayı gerektirebilir.
- Para Cezası: Yönetmelikte belirlenen ve maddi bir yükümlülük getiren bir yaptırımdır. Hastanın sağlığında kısa süreli geçici bozulmaya yol açan tıbbi hatalar bu kapsamda değerlendirilebilir.
- Geçici Olarak Meslekten Alıkoyma: Hekimin mesleğini belirli bir süre (en az 15 gün, en çok 6 ay) icra etmesinin yasaklanmasıdır. Bu, en ağır yaptırımlardan biridir.
- Oda Bölgesinde Çalışmanın Yasaklanması: Bir hekimin, aynı oda bölgesinde üç kez geçici meslekten men cezası alması durumunda sürekli olarak o bölgede çalışmaktan alıkonulmasıdır.
Disiplin Sürecinin Tazminat Davasına Etkisi
Tabip odası tarafından yürütülen disiplin soruşturması ile adli yargıda açılacak bir maddi veya manevi tazminat davası birbirinden bağımsız süreçlerdir. Disiplin kurulunun verdiği bir ceza, mahkemeler için doğrudan bağlayıcı bir delil niteliği taşımaz. Ancak Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da kabul edildiği üzere, disiplin soruşturması dosyasında toplanan deliller, alınan uzman görüşleri ve varılan sonuç, tazminat davasında mahkeme tarafından güçlü bir takdiri delil olarak değerlendirilir. Hekimin kusurlu bulunduğuna dair bir disiplin kararı, tazminat davasında davacının elini güçlendiren önemli bir argüman haline gelir. Benzer şekilde, disiplin soruşturmasında hekimin kusursuz bulunması da hukuk mahkemesinde hekim lehine bir kanıt olarak sunulabilir. Dolayısıyla, tabip odasına yapılan şikayet, bir yandan mesleki denetim sağlarken, diğer yandan adli süreçler için zemin hazırlayan kritik bir adımdır.
“`
Anahtar Kelime : hekim hatasi
