Sağlık hizmeti sunumunda, hasta ile hekim arasındaki ilişkinin temelini güven ve şeffaflık oluşturur. Bu ilişkinin en somut belgeleri ise tıbbi kayıtlardır. Tıbbi kayıtlar, hastanın teşhis, tedavi ve takip süreçlerine ilişkin tüm bilgileri içeren hukuki niteliği haiz belgelerdir. Bu kayıtların usulüne uygun, eksiksiz ve doğru bir şekilde tutulması, hem hasta haklarının korunması hem de hekimin hukuki sorumluluğunun sınırlarının çizilmesi açısından hayati öneme sahiptir. Özellikle İzmir gibi büyük şehirlerde, tıbbi uygulama hatası (malpraktis) iddialarıyla açılan davalarda, tıbbi kayıtların eksik veya hatalı tutulması, davanın seyri üzerinde belirleyici bir rol oynamaktadır.
Tıbbi Kayıtların Hukuki Niteliği ve Delil Değeri
Hekim ile hasta arasındaki ilişki, Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da kabul edildiği üzere, bir vekalet sözleşmesi olarak nitelendirilir. Bu sözleşme kapsamında hekimin, hastasına karşı özen ve sadakat borcu bulunmaktadır. Bu borcun bir gereği olarak hekim, yürüttüğü teşhis ve tedavi süreçlerine ilişkin tüm aşamaları belgelendirmekle yükümlüdür. İlgili mevzuat (örneğin, Hasta Hakları Yönetmeliği, Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği) uyarınca, muayene bulguları, tetkik sonuçları, uygulanan tedaviler, verilen ilaçlar, aydınlatılmış onam formları ve epikriz (çıkış özeti) gibi tüm belgelerin hasta dosyasına eksiksiz olarak kaydedilmesi zorunludur. Bu kayıtlar, olası bir hukuki uyuşmazlıkta en önemli deliller arasında yer alır.
Delil Niteliği ve İspat Yükü
Bir tıbbi uygulama hatası davasında, kural olarak ispat yükü davacı olan hastadadır. Yani hasta, hekimin kusurlu bir eylemi olduğunu, bu eylem nedeniyle bir zarara uğradığını ve eylem ile zarar arasında bir neden-sonuç (illiyet) bağı bulunduğunu ispat etmek zorundadır. Ancak, tıbbi kayıtların eksik veya hiç tutulmamış olması, bu genel kuralı hasta lehine değiştirebilmektedir.
Yargıtay’ın istikrar kazanmış kararlarına göre, tıbbi kayıtların düzenli olarak tutulması hekimin özen borcunun bir parçasıdır. Kayıtların eksik, çelişkili veya usulüne aykırı tutulması durumunda, ispat yükü yer değiştirerek davalı hekim veya sağlık kuruluşuna geçmektedir. Bu durumda hekim, tıbbi müdahaleyi kurallara uygun yaptığını ve zararın kendi kusurundan kaynaklanmadığını ispatlamakla yükümlü hale gelir. Örneğin, yapılması gereken bir tetkikin kaydının dosyada bulunmaması, o tetkikin yapılmadığına dair bir karine teşkil edebilir ve hekimi sorumlu duruma getirebilir.
İzmir’de Tıbbi Kayıtların Eksik Tutulması Davalarında Uygulama
İzmir’deki mahkemeler de Yargıtay içtihatları doğrultusunda karar vermektedir. Tıbbi kayıtların eksikliği, davalarda bilirkişi incelemesi aşamasında kritik bir rol oynar. Bilirkişiler, mevcut tıbbi belgelere göre bir değerlendirme yapmak zorunda olduklarından, kayıtlardaki bir eksiklik, hekimin eyleminin tıbbi standartlara uygun olup olmadığının tespitini imkansızlaştırabilir. Bu durum, çoğunlukla hekimin aleyhine yorumlanır ve bir kusur olarak kabul edilir.
Hastalar İçin Rehber
- Kayıtlarınızı Talep Edin: Tedavi gördüğünüz sağlık kuruluşundan tıbbi kayıtlarınızın bir kopyasını isteme hakkınız bulunmaktadır.
- Eksiklikleri Tespit Edin: Aldığınız kayıtlarda eksik, hatalı veya belirsiz bilgiler olduğunu düşünüyorsanız, bunların düzeltilmesini talep edebilirsiniz.
- Uzman Görüşü Alın: Tıbbi kayıtlarınız ve tedavi sürecinizle ilgili bir şüpheniz varsa, sağlık hukuku alanında uzman bir avukattan hukuki destek almanız, haklarınızı korumanız açısından önemlidir.
Hekimler ve Sağlık Kuruluşları İçin Rehber
- Detaylı ve Okunaklı Kayıt Tutun: Yapılan her işlemi, konsültasyonu, verilen her ilacı ve hastanın durumundaki her değişikliği tarih ve saat belirterek detaylı bir şekilde kaydedin.
- Aydınlatılmış Onamı Belgeleyin: Her türlü tıbbi müdahale öncesinde hastadan usulüne uygun şekilde “Aydınlatılmış Onam” alındığını gösteren imzalı formları dosyada muhafaza edin.
- Elektronik Kayıt Sistemlerini Etkin Kullanın: Elektronik Hasta Kayıt Sistemlerinin (EHRS) geriye dönük değişikliğe izin vermeyecek şekilde güvenli ve düzenli kullanılmasını sağlayın.
Sonuç olarak, tıbbi kayıtların eksiksiz ve doğru bir şekilde tutulması, yalnızca yasal bir zorunluluk değil, aynı zamanda hekimin mesleki özen borcunun temel bir göstergesidir. İzmir’de yürütülen malpraktis davalarında da görüldüğü üzere, düzenli tutulmuş tıbbi kayıtlar hekim için en güçlü savunma aracı iken, eksik veya hatalı kayıtlar ise davanın seyrini hasta lehine çeviren en önemli delil niteliği taşımaktadır.
“`
Anahtar Kelime : tibbi kayit eksikligi
