Botoks ve dolgu gibi medikal estetik uygulamalar, günümüzde yaygın olarak tercih edilen güzellik ve gençleştirme yöntemleri arasında yer almaktadır. Ancak bu işlemler, her tıbbi müdahale gibi belirli riskler taşır ve yetkin olmayan kişilerce veya yanlış tekniklerle uygulandığında yüz felci gibi ciddi ve kalıcı sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu blog yazısında, yanlış botoks ve dolgu uygulaması sonucu yüz felci yaşayan hastaların ve bu durumla karşılaşan hekimlerin hukuki hak ve sorumlulukları, Yargıtay’ın yerleşik içtihatları ve ilgili mevzuat ışığında ele alınacaktır.
Hekimin Hukuki Sorumluluğunun Temeli: Eser Sözleşmesi
Tıbbi müdahaleler genellikle “vekalet sözleşmesi” kapsamında değerlendirilirken, estetik amaçlı yapılan botoks ve dolgu gibi işlemler Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında “eser sözleşmesi” olarak kabul edilmektedir. Vekalet sözleşmesinde hekim, süreci özenle yönetmekle yükümlüdür ancak belirli bir sonucu garanti etmez. Eser sözleşmesinde ise durum farklıdır; hekim, yani yüklenici, vaat edilen estetik sonuca ulaşmayı taahhüt eder. Bu nedenle, botoks veya dolgu uygulaması sonrası yüz felci gibi istenmeyen bir sonucun ortaya çıkması, hekimin “ayıplı bir eser meydana getirdiği” şeklinde yorumlanabilir ve bu durum hukuki sorumluluğunu doğurur.
Hekimin Temel Yükümlülükleri
Estetik amaçlı tıbbi müdahalelerde hekimin temel olarak üç ana yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu yükümlülüklerin ihlali, “tıbbi kötü uygulama” yani malpraktis olarak kabul edilir.
- Aydınlatma Yükümlülüğü ve Onam Alma: Hekim, işlem öncesinde hastasını yapılacak uygulamanın niteliği, potansiyel riskleri, yan etkileri ve olası komplikasyonlar hakkında açık ve anlaşılır bir dille bilgilendirmek zorundadır. Yüz felci gibi ciddi bir riskin varlığı özellikle vurgulanmalıdır. Bu bilgilendirme sonrası hastadan alınan “aydınlatılmış onam”, müdahaleyi hukuka uygun hale getiren en önemli şartlardan biridir. Yargıtay, aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirildiğinin ispatının hekime ait olduğunu kabul etmektedir.
- Özen Yükümlülüğü: Hekim, uygulamayı tıp biliminin güncel standartlarına ve genel kabul görmüş kurallarına uygun olarak, gerekli dikkat ve özeni göstererek yapmakla yükümlüdür. Kullanılan ürünlerin Sağlık Bakanlığı onaylı olması, hijyen koşullarının sağlanması ve doğru anatomik noktalara, doğru dozda uygulama yapılması bu yükümlülüğün bir parçasıdır.
- Sadakat Yükümlülüğü: Hekim, hastanın menfaatlerini her zaman ön planda tutmalı ve ona zarar vermekten kaçınmalıdır. Vaat edilen estetik sonuca ulaşmak için en uygun ve güvenli yöntemi seçmek bu yükümlülüğün bir gereğidir.
Yüz Felci Durumunda Hastanın Hukuki Hakları
Yanlış botoks veya dolgu uygulaması nedeniyle yüz felci gibi kalıcı veya geçici bir bedensel zarar gören hasta, hukuki yollara başvurarak uğradığı zararların tazminini talep edebilir. Bu haklar, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiil ve eser sözleşmesine ilişkin hükümlerine dayanmaktadır. Hasta, hekime veya işlemin yapıldığı özel sağlık kuruluşuna karşı dava açabilir.
- Maddi Tazminat: Hasta, yüz felci nedeniyle yapmak zorunda kaldığı ek tedavi masrafları, ilaç giderleri, fizik tedavi ücretleri, çalışamadığı günler için yaşadığı kazanç kaybı ve ekonomik geleceğinin sarsılmasından doğan zararları talep edebilir.
- Manevi Tazminat: Yüz felci, kişinin estetik görünümünü, sosyal ilişkilerini ve psikolojisini derinden etkileyen bir durumdur. Bu nedenle hasta, yaşadığı elem, keder ve üzüntü için manevi tazminat talep etme hakkına sahiptir. Yargıtay kararlarında, estetik müdahaleler sonrası oluşan olumsuz sonuçların manevi tazminatı gerektirdiği sıklıkla vurgulanmaktadır.
Komplikasyon ve Malpraktis Ayrımı
Hukuki süreçte en önemli konulardan biri, ortaya çıkan olumsuz sonucun “komplikasyon” mu yoksa “malpraktis” (tıbbi kötü uygulama) mi olduğunun tespitidir. Komplikasyon, hekimin tüm özeni göstermesine ve tıp kurallarına uygun davranmasına rağmen ortaya çıkabilen, öngörülebilir fakat önlenemeyen istenmeyen bir durumdur. Malpraktis ise hekimin bilgisizlik, deneyimsizlik, ihmal veya özen eksikliği sonucu standart tıbbi uygulamadan saparak hastaya zarar vermesidir. Eğer yüz felcinin nedeni hekimin hatalı bir uygulaması ise bu durum malpraktis olarak değerlendirilir ve hekimin tazminat sorumluluğu doğar.
Hekimin Sorumluluk Sigortası
Türkiye’de görev yapan hekimlerin, mesleki faaliyetleri sırasında neden olabilecekleri zararlara karşı “Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası” yaptırmaları zorunludur. Bir malpraktis davası sonucunda hekimin tazminata mahkum edilmesi durumunda, poliçe limitleri dahilinde bu tazminat sigorta şirketi tarafından karşılanabilir. Bu sigorta, hem hastanın zararının karşılanmasını güvence altına alır hem de hekimi yüksek tazminat miktarlarına karşı korur.
Sonuç olarak, botoks ve dolgu gibi estetik uygulamalar ciddi tıbbi müdahalelerdir. Bu tür bir işlem yaptırmayı düşünen hastaların, işlemi yapacak hekimin uzmanlığını, tecrübesini ve kullanılacak ürünlerin güvenilirliğini detaylı bir şekilde araştırması; hekimlerin ise aydınlatma ve özen yükümlülüklerine titizlikle uyması, olası hukuki ve cezai sorumlulukların önlenmesi açısından hayati önem taşımaktadır.
“`
Anahtar Kelime : yuz felci
