Sağlık hukuku alanında yürütülen, özellikle tıbbi uygulama hatası (malpraktis) iddialarını konu alan davalarda, bilirkişi raporları yargılamanın en kritik delillerinden birini oluşturur. Ancak dava dosyasına sunulan farklı bilirkişi raporları arasında çelişkiler bulunması, hem hastalar hem de hekimler için ciddi bir hukuki belirsizlik yaratabilir. Bu durumda, mahkemenin çelişkili raporlar karşısında nasıl bir yol izleyeceği ve bu çelişkinin nasıl giderileceği, adil bir yargılama için hayati önem taşır.
Bilirkişi Raporu Nedir ve Neden Çelişki Oluşur?
Bilirkişi raporu, mahkemenin, hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olmayan, özel ve teknik uzmanlık gerektiren konularda başvurduğu bir delil aracıdır. Sağlık hukuku davalarında, uygulanan bir tedavinin tıp bilimi standartlarına uygun olup olmadığı, ortaya çıkan zararın hekim hatasından mı yoksa öngörülemeyen bir komplikasyondan mı kaynaklandığı gibi hususlar bilirkişiler tarafından aydınlatılır.
Raporlar arasındaki çelişkiler genellikle şu sebeplerle ortaya çıkar:
- Farklı Tıbbi Görüşler: Tıp biliminde bazı durumlarda farklı tedavi yaklaşımları veya yorumlar bulunabilir. Farklı uzmanlık alanlarından veya farklı ekollerden gelen bilirkişiler, aynı tıbbi olguyu farklı değerlendirebilir.
- Eksik İnceleme: Bilirkişilerden birinin, dosyadaki önemli bir belgeyi veya bulguyu gözden kaçırması, raporların farklı sonuçlar içermesine neden olabilir.
- Değerlendirme Farklılıkları: Özellikle “komplikasyon” ve “tıbbi hata (malpraktis)” ayrımında, bilirkişilerin olayı yorumlama biçimleri farklılık gösterebilir.
Yargı Kararları Işığında Çelişkinin Giderilmesi Süreci
Türk hukuk sisteminde ve Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında, dosyada birbiriyle çelişen bilirkişi raporları mevcutken, hakimin bu raporlardan birini diğerine üstün tutarak karar vermesi kabul görmemektedir. Yargıtay, bu durumu adil yargılanma hakkının bir unsuru olan hukuki dinlenilme hakkının ihlali olarak değerlendirebilmektedir. Mahkemenin, maddi gerçeğe ulaşabilmek için bu çelişkiyi giderme zorunluluğu vardır.
Çelişkinin giderilmesi için mahkeme tarafından izlenen süreç genellikle şu adımları içerir:
- Ek Rapor Alınması: Mahkeme öncelikle, raporları hazırlayan aynı bilirkişi veya bilirkişi heyetinden, aradaki çelişkili noktaları belirterek bu çelişkinin giderilmesini içeren bir ek rapor talep edebilir.
- Yeni Bir Bilirkişi Heyeti Görevlendirilmesi: Mevcut bilirkişilerden alınan ek rapora rağmen çelişki devam ederse veya giderilemezse, mahkeme dosyayı tamamen yeni ve farklı uzmanlardan oluşan bir bilirkişi heyetine gönderir. Bu yeni heyetten, önceki raporları da inceleyerek, aradaki çelişkileri giderecek ve denetime elverişli, gerekçeli bir rapor hazırlaması istenir.
- Adli Tıp Kurumu İncelemesi: Özellikle tıbbi uygulama hatalarına ilişkin davalarda, en yetkili merci olarak kabul edilen Adli Tıp Kurumu’nun ilgili ihtisas dairesinden kesin bir rapor alınması, sıkça başvurulan bir yöntemdir.
Mahkeme, tüm bu süreçlerin sonunda elde edilen ve çelişkiyi ortadan kaldıran son raporu, diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirerek nihai kararını verir. Önemli olan, mahkemenin hangi raporu neden üstün tuttuğunu kararının gerekçesinde açıkça ve denetime elverişli bir şekilde açıklamasıdır.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Taraf olarak sunduğumuz uzman mütalaası (özel bilirkişi raporu) ile mahkemenin aldığı bilirkişi raporu çelişirse ne olur?
Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) uyarınca tarafların dosyaya sunduğu uzman görüşleri de bir delildir. Mahkemenin atadığı bilirkişinin raporu ile tarafın sunduğu uzman mütalaası arasında çelişki olması halinde, mahkemenin bu çelişkiyi de gidermesi gerekir. Yargıtay, bu durumda yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak çelişkinin giderilmesi gerektiğine hükmetmektedir.
Mahkeme çelişkili raporlara rağmen karar verirse ne yapmalıyım?
Mahkemenin, raporlar arasındaki çelişkiyi gidermeden karar vermesi, Yargıtay tarafından bir bozma nedeni olarak kabul edilmektedir. Bu durumda, karara karşı istinaf ve temyiz kanun yollarına başvurarak, kararın bu usuli eksiklik nedeniyle bozulmasını talep etme hakkınız bulunmaktadır.
İzmir’de sağlık hukuku davalarında süreç nasıl işler?
İzmir’deki sağlık hukuku davalarında da süreç, ulusal mevzuat ve Yargıtay içtihatları çerçevesinde yürütülür. Tarafların, özellikle bilirkişi raporlarına karşı itirazlarını süresi içinde ve gerekçeli olarak yapmaları, çelişki halinde yeni rapor alınmasını talep etmeleri ve tüm süreci uzman bir sağlık hukuku avukatı ile takip etmeleri hak kayıplarını önlemek adına kritik öneme sahiptir.
Anahtar Kelime : Bilirkişi raporu çelişkisi
