Sünnet, tıbbi bir gereklilik olmasının yanı sıra kültürel ve dini önemi de olan cerrahi bir işlemdir. Her cerrahi müdahalede olduğu gibi, sünnet operasyonunda da belirli riskler bulunmaktadır. Ancak bu risklerin öngörülebilir olması ve hekimin gerekli özen ve dikkati göstermesi esastır. Hekimin tecrübesizliği, bilgisizliği veya ihmali sonucu operasyonun hatalı yapılması, çocuk üzerinde ömür boyu sürecek fiziksel ve psikolojik travmalara yol açabilir. Bu gibi durumlarda, ailelerin hukuki hakları ve tazminat talep etme imkanları bulunmaktadır.
Tıbbi Uygulama Hatası (Malpraktis) Nedir?
Tıbbi uygulama hatası veya yaygın bilinen adıyla malpraktis, bir sağlık çalışanının, tedavi sürecinde güncel tıp biliminin standartlarına ve genel kabul görmüş uygulamalara aykırı hareket etmesi sonucu hastanın zarar görmesi durumudur. Türk Tabipleri Birliği Hekimlik Meslek Etiği Kuralları’nda da belirtildiği üzere, “bilgisizlik, deneyimsizlik ya da ilgisizlik nedeniyle bir hastanın zarar görmesi hekimliğin kötü uygulaması” olarak tanımlanır. Sünnet operasyonlarında da hekimin standart uygulamayı yapmaması, beceri eksikliği göstermesi veya gerekli özeni göstermemesi sonucu oluşan zararlar bu kapsamda değerlendirilir.
Hatalı Sünnet ve Komplikasyon Ayrımı
Her tıbbi müdahalede istenmeyen sonuçlar ortaya çıkabilir. Bu noktada “hatalı uygulama (malpraktis)” ile “komplikasyon” arasındaki ayrımı doğru yapmak hukuki sürecin en kritik noktasıdır. Komplikasyon, tıp biliminin standartlarına uygun bir müdahale yapılmasına rağmen öngörülemeyen ve engellenemeyen zararlı sonuçların ortaya çıkmasıdır. Örneğin, hastanın vücudunun anesteziye beklenmedik bir alerjik reaksiyon göstermesi bir komplikasyon sayılabilir. Ancak hekimin penis derisini gereğinden fazla veya az kesmesi, sinir veya damar yapılarına zarar vermesi gibi durumlar genellikle bir uygulama hatası olarak kabul edilir. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da hekimin özen yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği bu ayrıma göre değerlendirilmektedir.
Yanlış Sünnet Sonrası Hukuki Haklar ve Tazminat Davası
Hatalı sünnet operasyonu sonucunda çocukta fiziksel veya ruhsal bir zarar meydana gelmesi durumunda, ailelerin tazminat davası açma hakkı doğar. Bu dava, hem operasyonu gerçekleştiren hekime hem de operasyonun yapıldığı sağlık kuruluşuna (özel hastane, tıp merkezi vb.) karşı açılabilir. Eğer operasyon bir devlet hastanesinde yapılmışsa, dava doğrudan ilgili kamu idaresine (Sağlık Bakanlığı) karşı açılmalıdır.
Açılabilecek tazminat davası temel olarak iki ana başlık altında toplanır:
- Maddi Tazminat: Bu kalem, hatalı operasyon nedeniyle yapılan ek tedavi masraflarını, hastane giderlerini, ilaç ücretlerini ve ileride çocuğun çalışma gücünde bir kayıp oluşacaksa bu kaybı karşılamayı hedefler.
- Manevi Tazminat: Hatalı sünnetin çocuk ve aile üzerinde yarattığı derin üzüntü, acı, elem ve psikolojik travmanın bir nebze de olsa hafifletilmesi amacıyla talep edilir. Özellikle çocuğun ileriki yaşamında karşılaşabileceği cinsel ve psikolojik sorunlar, manevi tazminat miktarının belirlenmesinde önemli bir rol oynar.
Dava Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Hatalı sünnet nedeniyle tazminat davası açmayı düşünen ailelerin dikkat etmesi gereken bazı önemli hususlar bulunmaktadır:
- Delillerin Toplanması: Operasyon öncesi ve sonrasına ait tüm tıbbi kayıtlar, raporlar, fotoğraflar ve faturalar eksiksiz bir şekilde muhafaza edilmelidir.
- Bilirkişi Raporu: Davanın seyrini belirleyecek en önemli delil, Adli Tıp Kurumu’ndan veya uzman hekimlerden oluşan bir bilirkişi heyetinden alınacak rapordur. Bu rapor, yapılan işlemin tıp bilimi kurallarına uygun olup olmadığını ve hekimin bir kusuru bulunup bulunmadığını bilimsel olarak ortaya koyacaktır.
- Zamanaşımı Süreleri: Tazminat davalarında kanunla belirlenmiş zamanaşımı süreleri bulunmaktadır. Bu süreler, operasyonun özel bir sağlık kuruluşunda mı yoksa kamu hastanesinde mi yapıldığına göre değişiklik gösterebilir. Hak kaybı yaşamamak adına, zararın öğrenilmesinden itibaren vakit kaybetmeden hukuki süreci başlatmak kritik öneme sahiptir.
Sonuç olarak, hatalı sünnet operasyonları ciddi hukuki sonuçları olan tıbbi uygulama hatalarıdır. Bu tür bir mağduriyet yaşayan ailelerin, çocuklarının gelecekteki fiziksel ve ruhsal sağlığını korumak adına hasta hakları çerçevesinde yasal yollara başvurmaları ve bir sağlık hukuku avukatından profesyonel destek almaları en doğru yaklaşım olacaktır.
“`
Anahtar Kelime : sunnet malpraktisi
