Hastane ve Hekim Müteselsil Sorumluluğu Nedir?
Sağlık hizmetlerinden doğan zararlarda, hem hastane hem de hekim çoğu durumda birlikte sorumlu tutulabilmektedir. Türk Borçlar Kanunu’nda (6098 s. TBK m. 49) öngörülen haksız fiil sorumluluğu kapsamında, zarar gören hasta gördüğü zararın giderilmesini hem hekime, hem de hastaneye karşı talep edebilmektedir. Bu noktada, “müteselsil (zincirleme) sorumluluk” kavramı devreye girer. Müteselsil sorumluluk; hastane ve hekimin, zarara birlikte ya da ayrı ayrı neden olmaları halinde dahi, zararın tamamından müştereken sorumlu olmalarını ifade eder.
Kurum Sorumluluğu
Hastaneler, yalnızca kendi verdikleri hizmetler nedeniyle değil, aynı zamanda hastane bünyesinde görev yapan hekimlerin işlemleri nedeniyle de sorumlu tutulabilir. Bunun temel nedeni, hastanenin sunduğu sağlık hizmetinden doğan güven unsurudur. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere, hastane ile hasta arasında kurulan sözleşmesel ilişki çerçevesinde, hastanenin ayırt etme yükümlülüğü, denetim ve özen borcu vardır. Hastane, personelinin tıbbi müdahalelerinde doğan zararlardan TBK m. 66 ve m. 116 kapsamında “yardımcı kişi” sıfatıyla doğrudan sorumlu tutulur.
Özel ve Kamu Hastanelerinde Sorumluluk Ayrımı
Özel hastanelerde müteselsil sorumluluk ve tazminat uygulamaları, kamu hastanelerine göre farklılık gösterebilir. Kamu hastanelerinde ise ilgili mevzuat gereği idareye karşı tam yargı davası yolu da açıktır. Sağlık Bakanlığı’nın konuya ilişkin yayımladığı duyurularda, hasta haklarının korunmasının ve hasta şikayetlerinin titizlikle incelenmesinin önemi vurgulanmıştır.
Tazminat ve Dava Yolu
Zarar gören hastalar, uğradıkları maddi ve manevi zararların tazmini için hastane ve hekim aleyhine dava açabilirler. Bu dava, özel hastanelerde doğrudan Asliye Hukuk Mahkemesi’nde; kamu hastanelerinde ise idareye karşı İdare Mahkemesi’nde açılır. Dava yolunun belirlenmesinde, zararı doğuran tıbbi işlemin niteliği ve hastanenin kamu veya özel hukuk kişisi olması önemlidir.
Tazminat Türleri
- Maddi Tazminat: Tedavi giderleri, kazanç kaybı ve iş göremezlik gibi somut zararların karşılanmasına yöneliktir.
- Manevi Tazminat: Yaşanan acı, elem ve ruhsal sıkıntıların giderilmesi için öngörülür.
Yargıtay’ın yerleşik kararlarında da vurgulandığı üzere, tazminat miktarının belirlenmesinde olayın ağırlığı, zararın büyüklüğü ve tarafların ekonomik durumları dikkate alınır.
Sonuç ve Hukuki Dayanaklar
Hastane ve hekimler, hastaya karşı sundukları sağlık hizmetlerinin tamamından birlikte sorumludur. Hastalar zarar gördüklerinde, hastaneye ve/veya hekimlere karşı tazminat talebinde bulunma hakkına sahiptir. Bu hak, hem Türk Borçlar Kanunu hükümlerinden, hem de Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarından kaynaklanmaktadır. Dava süreci, olayın özelliğine ve kurumun niteliğine göre farklılık göstermektedir. Tüm tarafların haklarının korunabilmesi için, tarafsız ve hukuka uygun hareket edilmesi büyük önem taşır.
Anahtar Kelime : saglik-hukuku
